Uptime, bir sunucunun veya hizmetin belirli bir süre içinde erişilebilir kaldığı oranın yüzdesidir. Hosting firmaları genellikle SLA (Service Level Agreement, hizmet seviyesi anlaşması) ile bir uptime hedefini taahhüt eder.
Yüzdeler gerçekte ne kadar kesinti demek?
| Uptime | Aylık izin verilen kesinti | Yıllık izin verilen kesinti |
|---|---|---|
| %99 | ≈ 7 saat 18 dk | ≈ 3 gün 15 saat |
| %99,9 | ≈ 43 dk 48 sn | ≈ 8 saat 46 dk |
| %99,95 | ≈ 21 dk 54 sn | ≈ 4 saat 23 dk |
| %99,99 | ≈ 4 dk 23 sn | ≈ 52 dk 36 sn |
| %99,999 | ≈ 26 sn | ≈ 5 dk 15 sn |
Hesap: izin verilen kesinti = toplam süre × (1 − uptime oranı). Örneğin 30 günde %99,9 için 43.200 dakika × 0,001 ≈ 43,2 dakika.
SLA'da nelere bakmalısınız?
- Neyi kapsıyor? Ağ, güç, sunucu donanımı mı; yoksa yalnızca belirli bileşenler mi?
- Planlı bakımlar uptime hesabına dahil mi?
- Telafi: Taahhüt tutulmazsa kredi/iade nasıl hesaplanıyor ve nasıl talep ediliyor?
- Ölçüm yöntemi: Kesinti kim tarafından, hangi araçla ve hangi aralıkla ölçülüyor?
- Müdahale süreleri: Destek yanıt ve çözüm süreleri yazılı mı?
Kesintiyi nasıl izlersiniz?
- Bağımsız bir izleme servisi (UptimeRobot, Better Stack, Pingdom gibi) ile 1-5 dakika aralıkla kontrol yapın.
- Yalnızca ana sayfayı değil, kritik sayfaları ve API uçlarını da izleyin.
- SMS/e-posta/Slack ile anlık bildirim kurun.
- Google Search Console'da sunucu hatalarını (5xx) takip edin. HTTP kodları
- Kesinti sonrası "ne oldu, neden oldu, nasıl önlenecek" notunu (post-mortem) kaydedin.
Kendi tarafınızda uptime nasıl artar?
- Önbellek ve CDN ile origin yükünü azaltın.
- Kaynak kullanımını izleyip sınıra dayanmadan yükseltin.
- Güncellemeleri hazırlık ortamında deneyin, yedek ve geri dönüş planı hazır tutun.
- Kritik işler için yedekli mimari (birden çok sunucu, yük dengeleyici) düşünün.
Sık sorulan sorular
%100 uptime mümkün mü?
Pratikte hiçbir sağlayıcı bunu garanti edemez; donanım, ağ ve yazılım arızaları kaçınılmazdır. Önemli olan taahhüt edilen oran, ölçüm şeffaflığı ve kesintiye müdahale hızıdır.
%99,9 uptime benim için yeterli mi?
Çoğu kurumsal site için yeterlidir (ayda ≈ 44 dk). Kesintinin doğrudan gelir kaybı yarattığı hizmetlerde daha yüksek taahhüt ve yedekli mimari gerekir.
Kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hizmet kapsamı ve güncel özellikler için ilgili ürün sayfasına bakın.