Kullanıcılar giderek daha fazla soruyu ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity gibi asistanlara ve Google'ın AI Overviews / AI Mode özelliklerine soruyor. GEO (Generative Engine Optimization) ve AEO (Answer Engine Optimization), içeriğinizin bu yanıtlarda kaynak olarak kullanılmasını ve markanızın doğru anılmasını hedefleyen çalışmalara verilen isimdir.
Google'ın resmi rehberi ne diyor?
Google'ın AI özellikleri için yayınladığı rehbere göre yapmanız gerekenler ve gerekmeyenler şöyle özetlenebilir:
| Gerekli | Gerekli değil |
|---|---|
| Sayfanın dizine alınabilir ve snippet ile gösterilebilir olması | llms.txt dosyası (Google Search bunu kullanmıyor) |
| İnsan odaklı, uzmanlığa dayalı, özgün içerik | Yapay zekaya özel işaretleme veya özel Markdown formatları |
| İyi tarama ve JavaScript SEO uygulamaları | İçeriği küçük parçalara bölme ("chunking") |
| Çoklu cihazda iyi sayfa deneyimi | İçeriği yalnızca yapay zeka için yeniden yazma |
| Görsel ve video ile desteklenmiş içerik | Sahte marka anmaları peşinde koşmak |
| Search Console ile performans takibi | Yapılandırılmış veri zorunluluğu (faydalıdır ama şart değil) |
Peki GEO için ne yapılır?
1. Teknik temeli sağlam kurun
- Sayfalarınız taranabilir ve dizine alınabilir olmalı: robots.txt, sitemap, canonical, doğru HTTP durum kodları. Teknik SEO kontrol listesi
- İçerik sunucuda render edilmeli. Birçok AI tarayıcısı JavaScript çalıştırmaz; yalnızca ham HTML'i okur.
- Hızlı sunucu yanıtı ve iyi Core Web Vitals. Core Web Vitals rehberi
2. AI botlarına bilinçli karar verin
Arama ve yanıt botlarını engellerseniz bu sistemlerde görünürlüğünüz azalır. Eğitim botları ise ayrı bir iş kararıdır.
| Kullanıcı aracısı | Sahibi | Amaç |
|---|---|---|
| OAI-SearchBot | OpenAI | ChatGPT arama sonuçları |
| ChatGPT-User | OpenAI | Kullanıcı isteğiyle sayfa açma |
| GPTBot | OpenAI | Model eğitimi |
| Claude-SearchBot / ClaudeBot | Anthropic | Arama / eğitim |
| PerplexityBot | Perplexity | Arama dizini |
| Google-Extended | Gemini eğitim ve zemin (grounding) kontrolü; normal arama sıralamasını etkilemez | |
| Applebot-Extended | Apple | Apple yapay zeka eğitim kontrolü |
3. Cevabı net veren, özgün içerik yazın
2023 tarihli GEO araştırması (Princeton ve diğer kurumlar), kaynak gösterme, istatistik ekleme ve alıntı kullanmanın üretken motor yanıtlarındaki görünürlüğü artırabildiğini bildirdi. Bu bulgular Google'ın "insan odaklı içerik" ilkesiyle çelişmez; çünkü iyi kaynaklı, somut ve doğru içerik zaten okuyucuya da yararlıdır:
- Soruyu başlıkta sorun, yanıtı ilk paragrafta net verin.
- Rakam, tarih ve kaynak ekleyin; belirsiz iddialardan kaçının.
- Tablo ve listeleri yalnızca okuyucuya yararlıysa kullanın; yapay zeka için içeriği parçalamayın.
- Gerçek deneyiminizi, özgün verinizi ve görüşünüzü ekleyin: aynı içeriği tekrarlayan sayfalar fark yaratmaz.
- İçeriği güncel tutun, güncelleme tarihini görünür yapın. E-E-A-T
4. Varlık ve marka tutarlılığı
Marka adınızı, adres ve telefon bilginizi her yerde aynı yazın; Organization şeması, hakkımızda ve ticari bilgiler sayfalarını güncel tutun. Bu bilgi sistemlerin sizi doğru tanımasına yardım eder. Schema rehberi
llms.txt: dürüst değerlendirme
llms.txt, 2024'te önerilen ve yapay zeka asistanları için siteyi özetleyen Markdown dosyasıdır. Resmî bir standart değildir. Google, Search'ün bunu desteklemediğini ve gerekli olmadığını açıkça belirtti; yapılan ölçümlerde büyük AI tarayıcılarının dosyayı nadiren çektiği bildiriliyor. Bakımı ucuz olduğu için (ve bazı geliştirici araçları kullandığı için) yayınlanabilir; ama sıralama veya görünürlük vaadi vermemelidir. Hosting Telekom olarak llms.txt dosyamızı bu çerçevede, ek bir kolaylık olarak yayınlıyoruz.
Ölçüm
- Google Search Console'da gösterim, tıklama ve sorgu değişimini izleyin; Google AI özellikleri için sunduğu raporları kontrol edin.
- Markanızla ilgili temel soruları ChatGPT, Gemini ve Perplexity'de düzenli sorup yanıtları kaydedin; hatalı bilgi varsa ilgili sayfayı netleştirin.
- Sunucu loglarında OAI-SearchBot, ClaudeBot, PerplexityBot gibi aracıların hangi sayfalara geldiğini izleyin.
Sık sorulan sorular
GEO ile SEO arasındaki fark nedir?
SEO, arama sonuçlarında sıralamayı hedefler. GEO, yapay zeka yanıtlarında kaynak olarak kullanılmayı hedefler. Google'ın resmi rehberine göre iki alan aynı temele dayanır: taranabilir, dizine alınabilir, insan odaklı ve güvenilir içerik.
llms.txt eklersem ChatGPT veya Google beni öne çıkarır mı?
Hayır, böyle bir garanti yoktur. Google llms.txt dosyasını kullanmadığını belirtti ve büyük AI tarayıcılarının dosyayı kullandığına dair resmi bir taahhüt yok. Zamanınızı içerik kalitesine ve teknik SEO'ya harcayın.
Yapay zeka botlarını engellemeli miyim?
Arama ve yanıt botlarını (OAI-SearchBot, Claude-SearchBot, PerplexityBot) engellemek görünürlüğü azaltır. Eğitim botlarına (GPTBot, ClaudeBot, Google-Extended) izin vermek ise içerik ve ticari politikanıza bağlı bir karardır.
AI Overviews için özel schema gerekir mi?
Hayır. Google, üretken AI özellikleri için özel bir işaretleme gerekmediğini belirtiyor. Yapılandırılmış veri yine de zengin sonuçlar ve sayfa anlaşılırlığı için faydalıdır.
Kaynaklar
- Google Search Central: AI özellikleri ve web siteniz
- GEO: Generative Engine Optimization (araştırma makalesi)
- llmstxt.org: llms.txt önerisi
- Google Search Central: Yapılandırılmış veri giriş
- Google Search Central: robots.txt'e giriş
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hizmet kapsamı ve güncel özellikler için ilgili ürün sayfasına bakın.