Sözlük

Hosting ve sunucu terimleri sözlüğü

56 terimin kısa tanımı. Ayrıntı için ilgili rehbere geçebilirsiniz.

3

301 yönlendirme: Bir URL'nin kalıcı olarak başka bir adrese taşındığını bildiren HTTP yönlendirmesidir. Rehberi oku →

A kaydı: Bir alan adını IPv4 adresine bağlayan DNS kaydı türüdür. Rehberi oku →
AAAA kaydı: Bir alan adını IPv6 adresine bağlayan DNS kaydı türüdür. Rehberi oku →
Alan adı (domain): Web sitesinin internetteki okunabilir adresidir (ör. ornek.com). DNS aracılığıyla IP adresine çevrilir. Rehberi oku →

Bant genişliği: Belirli bir sürede bir ağ bağlantısından aktarılabilen azami veri miktarıdır (ör. 1 Gbps).
Brotli: Web içeriğini gzip'ten genellikle daha iyi sıkıştıran, tarayıcıların desteklediği sıkıştırma algoritmasıdır.

Canonical: Birden fazla benzer URL'den hangisinin arama motorunda esas adres olduğunu belirten etikettir (rel=canonical). Rehberi oku →
CDN: Statik içeriği kullanıcıya yakın noktalardan sunan, dünya çapında dağıtılmış sunucu ağıdır. Rehberi oku →
CLS: Cumulative Layout Shift: sayfa yüklenirken beklenmedik düzen kaymalarını ölçen Core Web Vitals metriğidir. İyi değer ≤ 0,1. Rehberi oku →
CNAME kaydı: Bir adı başka bir alan adının takma adı yapan DNS kaydıdır. Kök alan adında kullanılamaz. Rehberi oku →
Co-location: Kendi sunucu donanımınızı bir veri merkezindeki rack alanına yerleştirip güç, soğutma ve ağı oradan almanızdır. Rehberi oku →
Core Web Vitals: Google'ın gerçek kullanıcı deneyimini ölçtüğü üç metrik: LCP, INP ve CLS. Rehberi oku →
cPanel: Linux hosting hesaplarını web arayüzünden yönetmeyi sağlayan yaygın kontrol panelidir. Rehberi oku →
Cron işi: Sunucuda belirli zamanlarda otomatik çalıştırılan zamanlanmış görevdir.

DDoS: Çok sayıda cihazdan hedefe aynı anda trafik göndererek hizmetin kullanılamaz hale getirilmesi saldırısıdır. Rehberi oku →
Dedicated sunucu: Fiziksel bir makinenin tüm kaynaklarının yalnızca bir müşteriye ait olduğu sunucu türüdür. Rehberi oku →
DKIM: Giden e-postaları dijital imzalayarak mesajın alan adı sahibinden geldiğini ve değişmediğini doğrulayan yöntemdir. Rehberi oku →
DMARC: SPF ve DKIM başarısız olursa alıcının ne yapacağını belirleyen ve raporlama sağlayan e-posta politikasıdır. Rehberi oku →
DNS: Alan adlarını IP adreslerine çeviren dağıtık adres sistemidir (Domain Name System). Rehberi oku →

E-E-A-T: Google'ın kalite çerçevesi: Deneyim, Uzmanlık, Otorite ve Güvenilirlik. Rehberi oku →

FTP / SFTP: Dosyaları sunucuya yüklemek için kullanılan protokoller. SFTP, SSH üzerinden şifreli çalışır.

GEO: Generative Engine Optimization: içeriğin yapay zeka yanıtlarında kaynak olarak kullanılma olasılığını artırma çalışmasıdır. Rehberi oku →
GPU sunucu: Yapay zeka, render ve yüksek paralel hesaplama için grafik işlemci içeren sunucudur. Rehberi oku →

HSTS: Tarayıcıya siteye yalnızca HTTPS ile bağlanmasını söyleyen güvenlik başlığıdır.
HTTP durum kodu: Sunucunun bir isteğe verdiği üç haneli yanıt kodudur (ör. 200, 301, 404, 500). Rehberi oku →
HTTPS: HTTP'nin TLS ile şifrelenmiş sürümüdür; veriyi yolda okunmaya ve değiştirilmeye karşı korur. Rehberi oku →

INP: Interaction to Next Paint: sayfanın etkileşimlere yanıt süresini ölçen Core Web Vitals metriğidir. İyi değer ≤ 200 ms. Rehberi oku →
IP adresi: Ağa bağlı her cihazın sayısal adresidir (IPv4 veya IPv6).

JSON-LD: Yapılandırılmış veriyi sayfadan bağımsız, JSON biçiminde yayınlama yöntemidir; Google'ın önerdiği biçimdir. Rehberi oku →

LCP: Largest Contentful Paint: sayfadaki en büyük içeriğin görünme süresi. İyi değer ≤ 2,5 saniye. Rehberi oku →
LiteSpeed: Yüksek performanslı web sunucusu yazılımıdır; özellikle WordPress önbelleklemesi ile bilinir.

MX kaydı: Bir alan adının e-postalarını hangi sunucunun alacağını belirten DNS kaydıdır. Rehberi oku →

Nameserver (NS): Bir alan adının DNS kayıtlarını yöneten yetkili ad sunucusudur. Rehberi oku →
NVMe SSD: PCIe üzerinden çalışan, SATA SSD ve HDD'ye göre çok daha hızlı depolama teknolojisidir.

Ollama: Açık ağırlıklı büyük dil modellerini kendi makinenizde veya sunucunuzda çalıştırmayı sağlayan açık kaynak araçtır. Rehberi oku →
Origin sunucu: CDN'in içeriği çektiği asıl (kaynak) sunucudur.

Paylaşımlı hosting: Birçok hesabın aynı sunucunun kaynaklarını paylaştığı en yaygın ve ekonomik hosting türüdür. Rehberi oku →
PHP: WordPress dahil birçok web uygulamasında kullanılan sunucu taraflı programlama dilidir.
Propagation (DNS yayılımı): Bir DNS değişikliğinin dünya genelindeki önbelleklerde güncellenmesi sürecidir; TTL süresine bağlıdır. Rehberi oku →

Reseller hosting: Sağlayıcıdan toptan hosting kaynağı kiralayıp kendi markanızla müşterilere satma modelidir. Rehberi oku →
Robots.txt: Arama motoru botlarına hangi bölümleri tarayabileceklerini söyleyen kök dizindeki metin dosyasıdır. Rehberi oku →
Root erişimi: Sunucuda tam yönetici yetkisi demektir; her şeyi kurup yapılandırabilirsiniz.

Schema markup: Sayfa içeriğini makinelerin anlayacağı biçimde etiketleyen schema.org tabanlı yapılandırılmış veridir. Rehberi oku →
Sitemap: Sitedeki taranmasını istediğiniz URL'leri listeleyen XML dosyasıdır. Rehberi oku →
SLA: Service Level Agreement: hizmet sağlayıcının uptime, müdahale süresi gibi taahhütlerini belirleyen anlaşmadır. Rehberi oku →
SPF: Hangi sunucuların bir alan adı adına e-posta gönderebileceğini DNS'te listeleyen kayıttır. Rehberi oku →
SSH: Sunuculara şifreli uzaktan komut satırı erişimi sağlayan protokoldür. Rehberi oku →
SSL/TLS: Tarayıcı ile sunucu arasındaki trafiği şifreleyen ve sitenin kimliğini doğrulayan protokoldür. Rehberi oku →

TTFB: Time To First Byte: tarayıcının sunucudan ilk baytı alana kadar geçen süredir. İyi değer ≤ 0,8 saniye. Rehberi oku →
TTL: Time To Live: bir DNS kaydının önbellekte kaç saniye tutulacağını belirleyen değerdir. Rehberi oku →

Uptime: Hizmetin belirli bir süre içinde erişilebilir kaldığı yüzdedir (ör. %99,9). Rehberi oku →

VDS: Fiziksel sunucunun sanallaştırma ile bölünmüş, CPU ve RAM'i size ayrılmış parçasıdır. Rehberi oku →
VPS: Sanal özel sunucu: root erişimli, ancak CPU zamanı genellikle diğer sanal sunucularla paylaşılan sunucu türüdür. Rehberi oku →

WAF: Web Application Firewall: kötü niyetli HTTP isteklerini kurallarla engelleyen uygulama güvenlik duvarıdır. Rehberi oku →
WHM: cPanel hesaplarını ve reseller paketlerini yöneten sunucu yönetim panelidir. Rehberi oku →
WordPress: Dünyada en yaygın kullanılan açık kaynak içerik yönetim sistemidir (PHP ve MySQL/MariaDB ile çalışır). Rehberi oku →